SOSYAL MEDYADA MUTLU GÖRÜNENLER GERÇEK HAYATTA NE YAŞIYOR?!..

Bir zamanlar insanlar birbirlerinin hayatlarını gerçekten yaşarken görürdü. Aynı mahallede oturur, aynı sokakta yürür, aynı kahvede çay içer, aynı parkta çocuklarını oynatırlardı. Kimin mutlu, kimin mutsuz olduğunu anlamak için filtrelere, efektlere ya da özenle hazırlanmış paylaşımlara ihtiyaç yoktu. İnsanlar birbirlerinin gözlerine bakar, ses tonlarını dinler ve hayatın gerçek yüzünü görebilirdi. Bugün ise durum çok farklı. Artık insanların hayatlarını yaşadıkları yerler evleri, iş yerleri ya da sokaklar değil; sosyal medya hesapları oldu. Mutluluklar orada sergileniyor, başarılar orada duyuruluyor, aşk orada ilan ediliyor, dostluklar orada gösteriliyor. Ancak görünen ile yaşanan arasındaki mesafe hiç olmadığı kadar büyüyor.Çünkü sosyal medya çoğu zaman hayatın kendisini değil, yalnızca vitrini gösterir.

Sosyal medyada dolaşırken hepimiz benzer manzaralarla karşılaşıyoruz. Sürekli gezen çiftler, her gün gülen yüzler, kusursuz sofralar, mükemmel aile fotoğrafları, başarı hikâyeleri, lüks yaşamlar, romantik sürprizler, bitmeyen tatiller... Ekrana baktığımızda sanki herkes çok mutlu, çok başarılı ve çok huzurlu bir hayat yaşıyor gibi görünüyor. Oysa ekran kapandığında aynı insanların bambaşka gerçekliklerle mücadele ettiğini çoğu zaman bilmiyoruz. Her gülümsemenin arkasında mutluluk olmayabilir. Belki de en büyük yanılgımız, insanların hayatlarının tamamını gördüğümüzü sanmamızdır. Oysa sosyal medya bir hayatın tamamı değil, seçilmiş birkaç saniyesidir. İnsanlar genellikle ağladıkları anları paylaşmaz. Tartışmalarını göstermez. Maddi sıkıntılarını anlatmaz. Uykusuz gecelerini yayınlamaz. Kırgınlıklarını, yalnızlıklarını ve korkularını fotoğraf karelerine sığdırmaz. Çünkü sosyal medya çoğu zaman yaşanan hayatı değil, gösterilmek istenen hayatı sergiler. Bir fotoğraf birkaç saniyeyi gösterir; bir insanın hikâyesini değil.

Düşünün... Bir çift sürekli birlikte fotoğraf paylaşıyor olabilir. Her gönderinin altında sevgi dolu cümleler yazıyor olabilirler. Dışarıdan bakıldığında örnek bir ilişki gibi görünürler. Ancak aynı çiftin evin kapısı kapandığında birbirleriyle konuşmadığını, aylarca süren sorunlarla mücadele ettiğini ya da sadece insanlara mutlu görünmek için aynı karede yer aldığını kim bilebilir? Çünkü ilişkilerin kalitesi fotoğraf sayısıyla değil, görünmeyen anlarla ölçülür. Gösterilen mutluluk ile hissedilen mutluluk arasında bazen koca bir hayat vardır. Benzer şekilde sürekli başarı hikâyeleri paylaşan insanların da görünmeyen mücadeleleri vardır. Herkes terfisini  paylaşır ama reddedildiği iş başvurularını paylaşmaz. Herkes aldığı ödülü gösterir ama başarısız olduğu sınavları anlatmaz. Herkes zirveyi gösterir ama oraya çıkarken düştüğü çukurları gizler. Bu yüzden sosyal medya bazen insanlara hayatın sadece kazananlardan oluştuğu hissini verir. Oysa gerçek hayat denemelerle, hatalarla, vazgeçişlerle ve yeniden başlamalarla doludur. Herkes zirveyi gösterir, çok az insan tırmanırken düştüğü yerleri anlatır. Özellikle son yıllarda insanların ruh sağlığı üzerinde sosyal medyanın etkileri daha belirgin hale geldi. Çünkü insanlar artık kendi hayatlarını yaşamak yerine başkalarının hayatlarıyla kıyaslamaya başladı. Bir başkasının tatiline bakıp kendi evini küçümseyenler, başkasının arabasına bakıp sahip olduklarını değersiz görenler, başkasının ilişkisinden etkilenip kendi mutluluğunu sorgulayanlar çoğaldı. Oysa karşılaştırılan şeyler çoğu zaman iki gerçek hayat değil; bir gerçek hayat ile özenle hazırlanmış bir vitrin arasındaki farktır. Karşılaştırılan şey çoğu zaman iki hayat değil; bir hayat ile bir vitrin arasındaki farktır. Bugün birçok insan yüzlerce takipçisi olmasına rağmen yalnız hissediyor. Binlerce beğeni almasına rağmen değer görmediğini düşünüyor. Kalabalıkların içinde olmasına rağmen kendini anlaşılmamış hissediyor. Çünkü dijital dünyada görünür olmak, gerçek hayatta görülmek anlamına gelmiyor. İnsan bazen en çok alkışlandığı yerde en büyük yalnızlığı yaşayabiliyor. Dijital kalabalıklar, gerçek yalnızlıkları gizleyebilir.

Bir kafeye gittiğimizde bunu sık sık gözlemleyebiliyoruz. Aynı masada oturan insanlar birbirleriyle konuşmak yerine telefon ekranlarına bakıyor. Bir yemeğin tadına varmadan önce fotoğrafı çekiliyor. Bir manzaranın keyfi çıkarılmadan önce paylaşımı hazırlanıyor. Sanki yaşamak için değil, paylaşmak için yaşıyoruz. Oysa anın değeri, kaç kişinin gördüğüyle değil, onu ne kadar hissettiğimizle ölçülür. Hayat paylaşmak için değil, yaşamak için vardır.Sosyal medyanın kendisi kötü değildir. İnsanları bir araya getirebilir, bilgi paylaşımını kolaylaştırabilir, uzakları yakın edebilir. Ancak sorun, sanal dünyanın zamanla gerçek hayatın önüne geçmesidir. Sorun, insanların kendilerini oldukları gibi değil olmak istedikleri gibi göstermeye başlamasıdır. Sorun, başkalarının onayını kendi mutluluğumuzun ölçüsü haline getirmemizdir. Görünmek ile gerçekten var olmak aynı şey değildir. En dikkat çekici noktalardan biri de insanların artık mutsuz olduklarında bile mutlu görünmek zorunda hissetmeleridir. Çünkü sosyal medya sürekli bir performans alanına dönüşmüştür. İnsanlar üzgün olduklarında bile gülümseyen fotoğraflar paylaşabiliyor. İçleri kırıkken güçlü görünmeye çalışabiliyor. Yorulduklarında bile enerjik görünmek zorunda hissedebiliyor. Çünkü modern dünyanın görünmeyen baskısı şunu söylüyor: “Herkes mutlu görünüyorsa sen de mutlu görünmelisin. ”İnsan bazen en çok "iyiyim" dediği zamanlarda iyi değildir. Ancak hayat böyle bir yer değil. İnsan bazen üzülür. Bazen yorulur. Bazen başarısız olur. Bazen yalnız hisseder. Bazen kaybeder. Bunlar hayatın kusurları değil, hayatın kendisidir. Sürekli mutlu olmak nasıl mümkün değilse sürekli güçlü görünmek de mümkün değildir. Gerçek insan olmanın içinde kırılmak da vardır, yeniden ayağa kalkmak da. Belki de bu yüzden son yıllarda insanlar samimiyete daha çok değer vermeye başladı. Kusursuz hayat hikâyelerinden çok gerçek yaşam öykülerine ilgi duyuyorlar. Çünkü herkes biliyor ki hiçbir hayat fotoğraflarda göründüğü kadar mükemmel değil. Her evin içinde bilinmeyen mücadeleler, her yüzün arkasında anlatılmayan hikâyeler, her gülümsemenin ardında görünmeyen yükler olabilir. Kusursuz görünen hayatlar yoktur; kusurlarını gizleyen hayatlar vardır. Bu nedenle sosyal medyada gördüğümüz hayatlara bakarken kendimize bir şeyi hatırlatmamız gerekiyor: Hiç kimsenin hayatı birkaç kare fotoğraftan ibaret değildir. Her insanın görünmeyen savaşları vardır. Herkesin sessizce taşıdığı yükler vardır. Mutlu görünen insanlar bazen en büyük yalnızlıkları yaşayabilir. Güçlü görünen insanlar bazen en çok desteğe ihtiyaç duyan kişiler olabilir. Sürekli gülümseyen insanlar bazen geceleri gözyaşlarıyla uyuyabilir. Bir insanın yükünü, profil sayfasına bakarak anlayamazsınız.

Belki de artık birbirimize ekranlardan değil, kalplerden bakmayı öğrenmeliyiz. İnsanları paylaşımlarıyla değil, davranışlarıyla değerlendirmeliyiz. Beğeni sayılarının değil, gerçek dostlukların değerini anlamalıyız. Çünkü hayat, filtrelerin arkasında değil; yaşanan anların içinde saklıdır. Gerçek mutluluk da gösterilene değil, hissedilene aittir. Mutluluk kanıtlanmak zorunda değildir. Ve unutmayalım; sosyal medyada herkesin hayatı kusursuz görünebilir. Ama gerçek hayat, kusurlarımızla, mücadelelerimizle, yaralarımızla ve tüm gerçekliğiyle yaşadığımız yerdir. İnsanları mutlu gösteren şey bazen bir fotoğraf olabilir. İnsanları gerçekten mutlu eden şey ise çoğu zaman paylaşılmayan, sessiz ve görünmeyen anlardır.

Belki de artık birbirimizin paylaşımlarına değil, hâllerine bakmayı öğrenmeliyiz. Çünkü insanı anlatan şey yüklediği fotoğraflar değil, sessizce taşıdığı hayattır, Bence…

Bir sonraki yazımda buluşmak üzere sevgiyle kıymetli okurlarım

SEÇİL ESKİOĞLU
GAZETECİ YAZAR